Butona basıyorsunuz ve vinç hiç tepki vermiyor. Bu, vinç servislerine gelen en sık çağrılardan biridir ve nedeni çoğu zaman düşünüldüğünden basittir. Bu yazıda operatörün birkaç dakikada kontrol edebileceği noktaları ve mutlaka elektrikçiye ya da servise bırakılması gereken arızaları ayırıyoruz.
Elektrik panosu içindeki tüm kontroller yetkili elektrikçi tarafından, enerji kesilip kilitlendikten sonra yapılmalıdır.
1. Adım: Operatörün Kontrol Edebileceği Noktalar
- Acil stop butonu: Kumandadaki veya panodaki kırmızı mantar buton basılı kalmış olabilir. Çoğu model butonu çevirerek serbest bırakılır.
- Ana şalter ve kumanda anahtarı: Vincin ana şalteri açık mı, panodaki kumanda anahtarı doğru konumda mı?
- Başlatma butonu: Bazı vinçlerde acil stop sonrası önce yeşil başlatma butonuna basılması gerekir.
- Telsiz kumanda pili: Pil zayıfladığında kumanda açılır gibi görünür ama komut göndermez.
- Başka kumanda aktif mi: İki kumandalı sistemlerde diğer kumanda açık kaldıysa ilki devre dışı kalabilir.
Bu kontroller sorunu çözmediyse vinci kullanmayı bırakın ve elektrikçiye haber verin.
2. Adım: Belirtiye Göre Olası Nedenler
| Belirti | Olası neden | Kim çözer? |
|---|---|---|
| Hiçbir hareket yok | Enerji yok, ana kontaktör çekmiyor, kumanda trafosu sigortası atmış, faz koruma rölesi devrede | Elektrikçi / servis |
| Sadece yukarı çalışmıyor | Üst limit şalter devrede, aşırı yük sınırlayıcı devrede, buton kontak arızası | Operatör yükü kontrol eder, gerisi servis |
| Yönler ters (yukarıya basınca iniyor) | Faz sırası değişmiş | Hemen durdurun, elektrikçi |
| Bir süre çalışıp duruyor | Motor termik veya termistör koruması, düşük voltaj, sürten fren | Servis |
| Kesik kesik çalışıyor | Kumanda kablosunda iç kopukluk, gevşek klemens, telsiz menzil veya parazit | Servis |
| Bir yön yavaş, diğeri normal | İnvertör arıza kodu veya hız kademesi kontak arızası | Servis |
En Tehlikelisi: Vinç Ters Yönde Çalışıyorsa
Yukarı butonuna basıldığında kanca iniyorsa şebekenin faz sırası değişmiştir. Bu genellikle fabrikada elektrik tesisatı çalışması, pano değişimi veya jeneratör geçişinden sonra ortaya çıkar. Asıl risk şudur: üst limit şalter, kancayı yukarıda durdurmak için "yukarı" devresini keser. Fazlar ters olduğunda motor yukarı giderken limit şalter yanlış devreyi keser ve kanca makaraya çarpabilir. Bu yüzden ters çalışan vinç, faz sırası düzeltilene kadar kesinlikle kullanılmamalıdır. Panoya bir faz sırası rölesi takılması, bu durumu vinç hiç çalışmadan engeller.
Vinç Neden Bir Süre Çalışıp Duruyor?
Motor sargılarındaki termik veya termistör koruması, aşırı ısınmada motoru durdurur. Motor soğuyunca vinç yeniden çalışır ve sorun "kendiliğinden geçmiş" gibi görünür. Asıl neden genellikle üçünden biridir: vinç çalışma sınıfının üzerinde kullanılıyordur, fren tam açılmadığı için motor zorlanıyordur ya da hatta voltaj düşüktür. Korumayı devre dışı bırakmak sorunu çözmez, motoru yakar. Fren kaynaklı zorlanma için vinç freni yük kaçırıyor yazımıza da göz atın.
Kesik Kesik Çalışma ve Kumanda Kablosu
Kablolu kumandalarda en sık arıza noktası, kablonun kumanda kutusuna girdiği yerdir. Kumanda kablodan sarktıkça ve çekildikçe içteki iletkenler bu noktada kırılır. Dışarıdan sağlam görünen kablo, belli bir açıda tutulduğunda kontak kaybeder. Kumandanın ağırlığını kablo yerine içindeki çelik taşıyıcı halatın veya ayrı bir gergi telinin taşıması bu arızayı büyük ölçüde önler.
Telsiz (Uzaktan) Kumanda Arızaları
- Pil: İlk kontrol edilecek şeydir; yedek pil veya şarjı dolu ikinci batarya bulundurun.
- Eşleştirme: Kumanda veya alıcı değişiminden sonra yeniden eşleştirme gerekir.
- Menzil ve parazit: Kaynak makineleri, frekans konvertörleri ve metal raflar sinyali zayıflatabilir.
- Alıcı röleleri: Vinç üzerindeki alıcının röleleri zamanla yapışır veya kontak kaybeder.
Telsiz kumandalı vinçlerde acil durumlar için kablolu bir yedek kumanda bulundurmak, üretimin durmasını önler.
Kumanda Arızalarını Azaltmak İçin
- Acil stop butonunu her vardiya başında test edin.
- Kumandayı yere bırakmayın, ağırlığını kabloya yüklemeyin.
- Elektrik tesisatında yapılan her çalışmadan sonra vincin yönlerini yüksüz deneyin.
- Pano içini yılda en az bir kez toz ve gevşek bağlantı açısından kontrol ettirin.
Alpsan Vinç ile Kumanda ve Pano Servisi
Alpsan Vinç olarak her marka vinçte kumanda ve pano arızası tespiti, kablolu kumandadan telsiz kumandaya dönüşüm, faz sırası rölesi montajı, invertör uygulaması ve komple pano yenileme hizmeti veriyoruz. Arıza kaydı için 0212 549 34 47 numarasını arayın veya WhatsApp hattımızdan (0532 462 58 65) vincin markasını ve belirtiyi yazın. Hizmet kapsamı için vinç teknik servisi sayfamıza bakabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Vinç hiç çalışmıyorsa ilk neye bakmalıyım?
Acil stop butonuna, ana şaltere ve telsiz kumandalıysa pile bakın. Bunlar normalse pano kontrolü için elektrikçi çağırın.
Vinç yukarı kalkmıyor ama aşağı iniyor, neden?
En sık nedenler üst limit şalterin devrede olması veya aşırı yük sınırlayıcının yükü kapasite üstünde algılamasıdır. Önce yükün ağırlığını kontrol edin.
Kablolu kumandalı vinci telsiz kumandaya çevirebilir miyim?
Evet, çoğu vinçte mümkündür. Pano uyumu kontrol edilir, uygun alıcı takılır ve acil stop fonksiyonu yeniden test edilir.
Vinç ters çalışıyorsa kabloları yer değiştirmek yeterli mi?
Faz sırası düzeltilmesi elektrikçi işidir ve sonrasında limit şalterlerin doğru yönde çalıştığı mutlaka test edilmelidir.
İlgili Rehberler
- Vinç kancası ne zaman değiştirilir? Aşınma limiti
- Vinç invertör hata kodları: en sık 8 arıza
- Vinç freni yük kaçırıyor mu? 7 neden ve güvenli çözüm
- Gezer köprülü vinçte ray kaçırma, gıcırtı ve sarsıntı
- Vinç tamirinde dikkat edilmesi gereken 5 kritik nokta
- Caraskal nedir? Zincirli ve halatlı caraskal farkı
